Het vormen van een Bonsai uit jong materiaal
De meeste mensen beginnen met een binnenbonsai: een mooie boom waar je vooral naar kijkt en die je water geeft. Met een starterset van de Bonsai Shop ga je een stap verder. Je krijgt een jonge plant en maakt er zelf een bonsai van, met snoeien, bedraden en verpotten. Wij vinden we de startersets echt leuk, omdat je hiermee in de praktijk ervaart waar de bonsaihobby over gaat. Deze handleiding brengt je er stap voor stap doorheen en we delen een video die het proces ook goed laat zien.
Geldt voor: Acer palmatum (Japanse esdoorn), Chamaecyparis obtusa (Hinoki-cipres), Juniperus procumbens (Dwerg-jeneverbes), Cryptomeria japonica (Japanse cipres), Picea abies (Fijnspar) en Azalea japonica. Let op: dit zijn allen buiten bonsai!
Kies je route op basis van het seizoen
Een jonge plant vormen tot bonsai gebeurt in fases. Snoeien, bedraden en verpotten tegelijk is een te zware ingreep voor de boom. Welke werkzaamheden je nu doet, hangt af van het seizoen waarin je start.
Start je in de lente: verpotten.
- Verpot de boom in de bonsaipot (zie stap 4).
- Snoei daarbij maximaal 10 tot 20% van het loof.
- Bedraad nog niet. Dat doe je later, als de boom weer stevig groeit.
Start je in een ander seizoen: snoeien en bedraden.
- Snoei en bedraad de boom (zie stap 1 tot 3).
- Verpot pas in de lente als de boom gezond is.
Stap 1: Bepaal de voorkant
De wortelvoet. Een goede bonsai heeft een zichtbare wortelvoet, de plek waar de wortels aan de stam beginnen (nebari). Verwijder wat oppervlakkige grond en knip dorre takjes onderaan de stam weg om hem te vinden. Zit de wortelvoet diep verzonken, dan kun je de boom tijdens het verpotten hoger in de pot zetten of onder een andere hoek planten.
Stam en takken. Zoek de mooiste stamlijn en kies de beste kant als voorkant. Let erop dat er dicht bij de stam voldoende groen zit, anders wordt de boom na het snoeien kaal.
Opbouw. Een klassieke bonsai heeft takken die afwisselend links, rechts en naar achteren staan, met een driehoekig silhouet en diepte. De onderste takken zijn het dikst en langst, naar boven toe worden ze korter.
Stap 2: Snoeien
- Begin met takken die je zeker niet nodig hebt: kruisende, te dikke of omlaag hangende takken.
- Laat zijtakjes aan de buitenkant van bochten staan en haal die aan de binnenkant weg.
- Knip takjes onderaan de takken weg en houd het loof bovenop kort. Zo blijven de loofetages open en licht.
- Start je in de lente, dan snoei je in totaal maximaal 10 tot 20% omdat je ook nu verpot.
Stap 3: Bedraden
Met draad buig je stam en takken in vorm.
- Kies draad met ongeveer dezelfde buigweerstand als de tak.
- Wikkel de draad onder een hoek van 45 graden om de tak: niet te strak, niet te los.
- Zet twee takken tegelijk vast met één draad, met een dikkere tak of stamdeel ertussen als verankering.
Stap 4: Verpotten (in de lente)
De lente is het beste moment, omdat de boom zich dan het snelst herstelt.
- Haal de boom uit de pot en kam de wortels uit met een wortelhaak.
- Knip de wortels terug zodat de kluit ruim in de bonsaipot past. Haal niet meer weg dan nodig.
- Leg het gaasje op het afwatergat en steek een bevestigingsdraad met dwarsdraad als anker door het gat.
- Doe een laagje grond op de bodem en plaats de boom. Controleer of hij niet te hoog of te laag staat en vul de zijkanten aan met grond.
- Zet de boom met de draad vast, zodat hij niet kan schudden of wegwaaien.
Is het verschil tussen de oude pot en de bonsaipot erg groot? Verpot dan eerst naar een tussenmaat, zodat de boom een seizoen kan wennen.
Na het verpotten
- Plaats de boom beschut, bij voorkeur alleen in de ochtendzon. Vermijd felle zon en wind.
- Een verpotte boom is kwetsbaar, geef hem de tijd om te herstellen.
Hoe nu verder?
Snoeien, bedraden en verpotten zijn de eerste stappen. Daarna begint het verfijnen, en dat blijft een doorlopend proces.
- Blijf snoeien. Knip nieuwe scheuten regelmatig terug, zodat de boom compact blijft en de takken fijner vertakken. Zo wordt het silhouet steeds dichter en mooier.
- Bedraad opnieuw als dat nodig is. Als de eerste draden er een tijd hebben gezeten en de takken in vorm zijn, haal je ze weg. Heeft een tak nog een andere stand nodig, dan bedraad je opnieuw.
- Geef de boom de tijd. Een bonsai wordt niet in één seizoen af. Elk jaar kom je een stap verder, en je boom wordt steeds meer van jou.
Meer informatie
Over de verzorging van je bonsai lees je meer op www.bonsaiempire.nl